Blijf op de hoogte

Gepubliceerd 20 maart, 2017 bericht


Hogere inflatie in 2016 vooral te wijten aan duurdere elektriciteit, alcohol en tabak

Belgische inflatie 1,5 procentpunt hoger dan in buurlanden

In 2016 kwam de totale inflatie in België uit op 1,8 %, tegenover 0,6 % in 2015. Deze versnelling van de inflatie is voornamelijk het gevolg van de minder uitgesproken prijsdaling voor energieproducten (van ‑8,0 % in 2015 naar -0,6 % in 2016) en aan de stijging van de inflatie voor bewerkte levensmiddelen (van 1,6 % in 2015 naar 3,5 % in 2016). In onze voornaamste buurlanden (Duitsland, Frankrijk en Nederland) nam de totale inflatie vorig jaar slechts licht toe, tot gemiddeld 0,3 %, en kwam dus veel lager uit dan die van België.

De hogere inflatie in België is grotendeels een gevolg van sterke prijsstijgingen bij elektriciteit, alcohol en tabak. De toegenomen inflatie voor elektriciteit, van 11,9 % in 2015 naar 28,3 % in 2016, is vooral het gevolg van de btw-verhoging, van de stijging van andere taksen meer bepaald de bijdrage voor het Energiefonds in Vlaanderen en in mindere mate van de afschaffing van gratis elektriciteit in Vlaanderen en de verhoging van de distributietarieven. De sterkere prijsstijgingen voor alcohol en tabak is te wijten aan verhoogde accijnzen ter financiering van de taxshift. 

Peter Van Herreweghe, directeur van het Prijzenobservatorium

Hogere Belgische inflatie in 2016

In 2016 kwam de totale inflatie in België uit op gemiddeld 1,8 %, tegenover 0,6 % in 2015. Deze versnelling van de inflatie kan voornamelijk worden toegeschreven aan de minder uitgesproken prijsdaling voor energieproducten (van -8,0 % in 2015 naar -0,6 % in 2016) en aan de stijging van de inflatie voor bewerkte levensmiddelen (van 1,6 % in 2015 naar 3,5 % in 2016).

Sterkere prijsstijgingen in België dan in buurlanden

In onze voornaamste buurlanden (Duitsland, Frankrijk en Nederland) kwam een einde aan de vertraging van de totale inflatie die in 2012 begon. De totale inflatie nam echter slechts licht toe, tot gemiddeld 0,3 %, en kwam dit jaar dus veel lager uit dan die van België. Voor alle productgroepen lag de inflatie in België in 2016 hoger dan in de buurlanden. Vooral diensten, bewerkte levensmiddelen en energie droegen het meest bij tot dit inflatieverschil van 1,5 procentpunt ten nadele van ons land. Iets minder dan de helft van dit inflatieverschil komt op rekening van de verhoogde indirecte belastingen in België, als financiering van de taxshift: tegen constante btw- en accijnstarieven in België, zou het totale inflatieverschil met de buurlanden beperkt gebleven zijn tot 0,7 procentpunt.

270017 screen%20shot%202018 01 17%20at%2016.26.26 f87c51 original 1516202817

Bron: EC, FOD Economie, Algemene Directie Statistiek - Statistics Belgium.

Elektriciteit een kwart duurder in 2016

Na de opeenvolgende prijsdalingen gedurende de afgelopen jaren bleven de consumptieprijzen van energieproducten in 2016 nagenoeg stabiel ten opzichte van 2015 (-0,6 % gemiddeld). De dalende consumptieprijzen voor motorbrandstoffen, huisbrandolie en aardgas werden bijna volledig gecompenseerd door de hogere inflatie voor elektriciteit in 2016. De toegenomen inflatie voor elektriciteit, van 11,9 % in 2015 naar 28,3 % in 2016, is voornamelijk het gevolg van de btw-verhoging van 6 % naar 21 % sinds september 2015, de stijging van de andere taksen (voornamelijk de bijdrage voor het Energiefonds in Vlaanderen sinds maart 2016), en in mindere mate de afschaffing van gratis elektriciteit in Vlaanderen (in de index sinds mei 2016) en de verhoging van de distributietarieven tussen 2015 en 2016. De consumptieprijzen van aardgas daalden met 11,8 % tegenover voorgaand jaar, vooral omwille van de meer uitgesproken daling van de energiecomponent.

 

Onze voornaamste buurlanden kenden wel nog dalende consumptieprijzen voor energie (-4,5 %) in 2016. Voor energie was het inflatieverschil dus in het nadeel van België, vooral omwille van de sterkere prijsstijging voor elektriciteit. Voor aardgas namen de prijzen dan weer meer uitgesproken af in België. Uit de cijfers van de CREG blijkt dat de totale elektriciteitsfactuur (alle componenten, inclusief nettarieven, btw en taksen) in 2016 gemiddeld 4,8 % hoger lag in België dan in de voornaamste buurlanden. De aardgasfactuur was dan weer 14,1 % goedkoper in België. De prijsverschillen van land tot land blijven echter aanzienlijk.

Sterkere prijstoename van alcohol en tabak

In vergelijking met het voorgaande jaar lagen de consumptieprijzen voor bewerkte levensmiddelen 3,5 % hoger. De versnelling van de inflatie voor deze productgroep (1,6 % in 2015) is vooral het gevolg van een sterkere prijstoename op jaarbasis voor alcoholhoudende dranken en in mindere mate tabak, die op hun beurt te wijten zijn aan verhoogde accijnzen ter financiering van de taxshift. In 2016 kwam de Belgische inflatie voor bewerkte levensmiddelen dan ook veel hoger uit dan het gemiddelde van de buurlanden (0,4 %), ook omwille van het prijsverloop voor zuivelproducten (meer bepaald door de hogere melkprijzen in België tijdens het melkakkoord).

Duurdere vis

Na een prijsstijging op jaarbasis van 2,1 % in 2015 waren de prijzen van niet-bewerkte levensmiddelen in 2016 opnieuw opwaarts gericht, met een gemiddelde inflatie van 2,6 %. De versnelling van de inflatie is het gevolg van een sterkere prijsstijging voor vis (+7,7 % in 2016, vooral door duurdere grijze garnalen) en in mindere mate vlees (+1,0 %, hoofdzakelijk vleesbereidingen werden duurder). In onze buurlanden nam de inflatie voor niet-bewerkte levensmiddelen ook verder toe (tot 2,0 % in 2016).

Prijzen van diensten blijven sneller stijgen dan buurlanden

Het prijsstijgingstempo voor diensten kwam in 2016 uit op 2,2 % (tegenover 2,4 % in 2015). In de voornaamste buurlanden kenden diensten ook een vertraging van het prijsstijgingstempo: van 1,3 % in 2015 naar 1,0 % in 2016. De diensteninflatie kwam voor het negende jaar op rij dus hoger uit in België. In 2016 kwam dit verschil vooral op rekening van telecommunicatiediensten (waarvan in België de prijzen met 4,2 % gestegen zijn in 2016, o.a. door de tariefverhoging voor bundels), restaurant– en cafébezoek en onderwijs (het inschrijvingsgeld voor hogescholen en universiteiten is sterk gestegen in Vlaanderen in oktober 2015).

Contactinformatie

Contactpersonen
Adres

City Atrium C
Vooruitgangstraat 50
1210 Brussel
+32 800 120 33