Blijf op de hoogte

Gepubliceerd 01 augustus, 2019 bericht


Prijzen van vliegtuigtickets nemen hoge vlucht

Totale inflatie daalt

Volgens het tweedekwartaalverslag 2019 van het Prijzenobservatorium zijn de vliegtuigticketprijzen in België sinds 2010 met bijna 30 % gestegen. De prijsstijging gaat hand in hand met een sterke toename van de vraag. De totale inflatie in België vertraagde in het tweede kwartaal van 2019.

325556 176 19 banner newsroom c5ca8c large 1564490666

Op een moment dat er een levendig debat wordt gevoerd over de prijzen van vliegtuigtickets en kerosinebelasting in de strijd tegen klimaatverandering, focust het Prijzenobservatorium in zijn tweedekwartaalverslag 2019 op een analyse van de luchtvervoerssector in termen van prijstrends en vraag naar vliegtuigtickets, marktinstrumenten om de CO2-uitstoot van het luchtverkeer te beperken en bestaande belastingen in de Europese landen.

In de periode 2010-2018 namen de consumptieprijzen voor personenvervoer door de lucht in België met 29,4 % toe, wat sterker was dan de stijging van de totale gecumuleerde inflatie (+15,6 %). Ook in het tweede kwartaal van 2019 kwam de inflatie voor vliegtuigtickets hoog uit (+7,0 %). Vooral vliegreizen naar Europese bestemmingen werden de laatste jaren duurder, daar waar verre reizen net in prijs daalden.

Wat de buurlanden betreft, stegen vliegtuigtickets in de periode 2010-2018 nog forser in Nederland (+38,4 %), terwijl de toename minder uitgesproken was in Duitsland (+21,3 %).  In Frankrijk daarentegen bleven de prijzen voor vliegtickets in 2018 min of meer op hetzelfde peil als in 2010 (-0,1 %).

Sterke stijging van de vraag

De prijsstijging gaat gepaard met een toename van de vraag. De vraag naar vliegtuigtickets nam in de periode 2010-2018 inderdaad fors toe, zowel in België (+50,0 %) als wereldwijd (+62,3 %). De stijging van het aantal passagiers is deels te danken aan de toename van het aantal lowcostvluchten. In 2017 betrof 31,7 % van het totale aantal vluchten lowcostvluchten, tegen 28,6 % in 2014 en nauwelijks 13,7 % in 2005.

Het hoge aantal passagiers in de zomermaanden juli en augustus vertaalt zich in een hogere consumptieprijs voor vliegtuigtickets. Uit de statistische analyse blijkt dat vluchten in de maanden juli en augustus gemiddeld ongeveer 20 % duurder zijn dan in de rest van het jaar.

Prijzen en duurzaamheid nauw met elkaar verbonden

De toename van het vliegverkeer heeft natuurlijk een aanzienlijke invloed op de CO2-uitstoot. In 2016 was de luchtvaartsector goed voor 3,6 % van de totale broeikasgasuitstoot van de Europese Unie en voor 13,4 % van de uitstoot van broeikasgassen door de transportsector.

Externaliteiten die verband houden met het luchtverkeer (niet alleen CO2-uitstoot, maar ook luchtverontreiniging en geluidshinder) kunnen worden gecompenseerd door systemen voor de handel in emissierechten, of worden belast (zoals dat het geval is voor andere verontreinigende factoren zoals luchtverontreiniging en geluidsoverlast) door de overheid en/of luchthavens.

De impact van emissiehandelssystemen op de prijzen van vliegtickets  is nog tamelijk beperkt, want de aankoop van emissierechten kwam ongeveer neer op 0,3 % van de operationele kosten van luchtvaartmaatschappijen in 2017. Dat houdt onder meer verband met het gratis karakter van 82 % van de emissierechten die voor de luchtvaartsector zijn voorbehouden.

Landen kunnen eveneens individueel beslissen om de externaliteiten die gepaard gaan met vliegverkeer in rekening te brengen in de (kost)prijs. Veelal gebeurt dat onder de vorm van taksen op vliegtuigtickets. In de EU heffen momenteel zes landen tickettaksen, waaronder Duitsland, Oostenrijk en het Verenigd Koninkrijk, maar die hebben niet als specifiek doel bepaalde externaliteiten te verminderen. Frankrijk en Nederland hebben echter wel beslist om de komende jaren een milieuheffing in te voeren.

Ook luchthavenbeheerders hebben heffingen ingevoerd met betrekking tot bepaalde externe effecten. Zo heft Brussels Airport geluidsgebonden vergoedingen voor het gebruik van de start- en landingsbanen. Luchtvaartmaatschappijen die luide vliegtuigen inzetten, betalen meer voor het gebruik van de start- en landingsbanen, terwijl nachtvluchten duurder zijn dan dagvluchten. Ook de voornaamste luchthavens in Frankrijk en Nederland leggen geluidsgebonden toeslagen op, en de belangrijkste luchthavens in Duitsland rekenen zowel emissie- als geluidsgebonden toeslagen aan.

Binnen de Europese Unie is de luchtvaartsector vrijgesteld van btw (met uitzondering van binnenlandse vluchten in specifieke landen) en accijnzen op brandstof.

Verdere daling van de totale inflatie in België

In het tweede kwartaal van 2019 daalde de totale inflatie in België tot 1,7 % (2,0 % in het eerste kwartaal van 2019 en zelfs nog 2,8 % in het laatste kwartaal van 2018). Die vertraging van de inflatie is vooral toe te schrijven aan een vertraging van het prijsstijgingstempo voor energieproducten en bewerkte levensmiddelen. De totale inflatie in de voornaamste buurlanden (Duitsland, Frankrijk en Nederland) bleef stabiel op 1,6 % in het tweede kwartaal van 2019, maar bleef lager dan de totale Belgische inflatie.

De inflatie van energieproducten vertraagde in het tweede kwartaal van 2019 en bedroeg gemiddeld 2,6 % (tegenover 6,3 % in het eerste kwartaal van 2019).

Voor motorbrandstoffen en huisbrandolie beliep de prijsstijging op jaarbasis respectievelijk gemiddeld 2,8 % en 1,7 %. De consumptieprijzen voor elektriciteit stegen in het tweede kwartaal van 2019 op jaarbasis met gemiddeld 5,4 %, voornamelijk te wijten aan de stijging van de kosten voor de zuivere energiecomponent. Die kosten dalen sinds begin dit jaar voornamelijk als gevolg van de heropstart van bepaalde kerncentrales en de recente val van de gasprijzen op de groothandelsmarkt.

De consumptieprijs voor aardgas daalde op jaarbasis met 0,9 %, vooral door de daling van de distributiekosten.

In vergelijking met het tweede kwartaal van 2018 kwamen de consumptieprijzen voor levensmiddelen 1,2 % hoger uit, wat opnieuw een vertraging betekende ten opzichte van het voorgaande kwartaal (1,6 % in het eerste kwartaal van 2019). Die vertraging geldt voor zowel bewerkte als niet-bewerkte levensmiddelen.

De vertraging van de inflatie was het sterkst voor vis en zeevruchten, tabak, oliën en vetten en alcoholische dranken (met een aanzienlijke afname van de bierprijzen).

325555 104 19 infographie 2emetri nl d6968a original 1564489919

Contactinformatie

Contactpersonen
Adres

Vooruitgangstraat 50
1210 Brussel