Na een periode van sterke stijging zijn de consumptieprijzen en de verkoopprijzen van levensmiddelen in de voedingsindustrie sinds april 2023 gestabiliseerd. De daling van de prijzen voor voedingsgrondstoffen en energieprijzen zouden in 2023 geleid hebben tot een herstel van de rendabiliteit in verschillende voedingskolommen. Dat blijkt uit de analyse van de prijzen en marges in de voedingskolom door het Prijzenobservatorium van de FOD Economie, die op 9 februari 2024 werd voorgesteld aan de Taskforce Agrovoeding.
Voor de consumptieprijzen van voedingsmiddelen kent 2023 twee periodes met uitgesproken karakteristieken.
In de eerste periode zetten de scherpe prijsstijgingen die begin 2022 waren begonnen zich voort. In iets meer dan anderhalf jaar, van januari 2022 tot juli 2023, stegen de consumptieprijzen met 25 %. Die dynamiek is het gevolg van de prijspieken voor landbouwgrondstoffen in 2021 en een deel van 2022. Daarbij komt nog de gelijktijdige stijging van de energieprijzen en de impact van die stijging op de productiekosten voor de voedingsindustrie. De verkoopprijzen van de voedingsindustrie zijn in dezelfde mate gestegen als de consumptieprijzen.
De tweede helft van 2023 laat een stabilisatie zien van de voedingsprijzen op het niveau van de detailhandel en op het niveau van de voedingsindustrie. De daling van de prijzen van landbouwgrondstoffen sinds meer dan een jaar (-50 % tussen mei 2022 en oktober 2023), veroorzaakt dus nog geen tastbare prijsdaling stroomafwaarts in de voedingskolom, maar zorgt slechts voor een prijsstabilisatie. Bepaalde productiekosten, zoals de lonen, dalen niet, wat die stabilisatie gedeeltelijk kan verklaren.
In de landbouwsector verbeterde de rendabiliteit in 2022 ten opzichte van 2020 en 2021 (twee slechte jaren). Gezien de recente daling van de productiekosten en de aanhoudend hoge prijzen voor bepaalde landbouwproducten, zou 2023 beter moeten zijn. Dat globaal beeld verbergt niettemin belangrijke jaarlijkse variaties en verschillen tussen de landbouwspecialisaties onderling, en dus ook tussen de regio’s. Bepaalde deelsectoren, zoals de varkensproductie of de fruitteelt, zagen hun marges in 2022 nog verder verslechteren.
De nettomarge van de voeding- en drankenindustrie is in 2022 gedaald ten opzichte van 2021 (daling van +- 20 %), en vertegenwoordigt de laagste marge van de periode 2017-2022. Daarnaast is ook het aandeel van bedrijven dat in 2022 een operationeel verlies boekte aanzienlijk gestegen (23,7 % in 2022 tegenover 15,8 % in 2021). De stijging van grondstoffen- en energieprijzen is inderdaad het belangrijkste element dat de rendabiliteit in de voedingsindustrie beïnvloedt.
Voor 2023 zijn nog geen officiële jaarrekeninggegevens beschikbaar om de winstgevendheid in 2023 te evalueren. Het Prijzenobservatorium heeft daarom de evolutie van de productiekosten en van de inkomsten gemodelleerd. Op basis daarvan werd de evolutie van de marges in 2023 ingeschat voor negen specifieke agro-voedingskolommen.
In de voedingsindustrie verbetert de marge in bijna alle onderzochte sectoren in 2023, vergeleken met 2022, soms aanzienlijk, vooral in sectoren die hun marge in 2022 sterk zagen krimpen.
In de detailhandel kromp de nettomarge van 1,93 % in 2021 naar 1,16 % in 2022 (het laagste percentage van de geanalyseerde periode). Het aandeel van bedrijven dat in 2022 een operationeel verlies boekte ten opzichte van 2021 is ook aanzienlijk gestegen in de detailhandel (28,5 % tegenover 18,9 %). Uit de analyse blijkt dat de ondernemingen in de detailhandel de stijging van de inkoopprijzen konden doorrekenen in hun verkoopprijzen, maar niet de volledige stijging van de andere productiekosten, zoals de lonen en de diensten en diverse goederen.
De modellering die in de analyse gebruikt werd, heeft slechts betrekking op een deel van de producten die de detailhandel verkoopt. Voor die schakel is het dus moeilijker om conclusies te trekken over de evolutie van de marges in 2023. Voor de verschillende geanalyseerde producten lijkt echter een status quo van de marges te domineren.
Nadat begin 2023 de tendens van de tweede helft van 2022 met toenemende consumptieprijzen zich had voortgezet, stabiliseerden vanaf april 2023 de prijzen in de voedingsindustrie en de prijzen in de winkel. Een convergentie van de indexen van de verschillende schakels is zichtbaar: de grondstoffenindex, de index van de industriële prijzen en die van de consumptieprijzen liggen in september 2023 32 % hoger dan in 2019. De stijging van de grondstoffenprijzen heeft een sterke druk uitgeoefend op de rendabiliteit in de voedingsindustrie en de detailhandel. De tweede helft van 2022 maakte een “herstel” mogelijk, maar kon een inkrimping van de globale marge over 2022 niet voorkomen. De evolutie van de prijsindexen gedurende de eerste tien maanden van 2023, doet vermoeden dat de marges in de voedingsindustrie in dat jaar hoger liggen.
De bevindingen van dit onderzoek moeten uiteraard nog bevestigd worden door boekhoudkundige informatie. Gegevens over de jaarrekeningen van 2023 zijn pas in het najaar van 2024 beschikbaar. Daarom blijft het Prijzenobservatorium van de FOD Economie de prijzen en marges in de voedingssector monitoren en analyseren.
Over FOD Economie
De FOD Economie voorziet de hefbomen voor een competitieve, goedwerkende en duurzame economie en ondersteunt de economische groei van ons land. De FOD neemt deel aan het economisch beleid en werkt mee aan het vastleggen van een modern wettelijk kader voor de Belgische economie, rekening houdend met de institutionele, Europese en internationale context. De bescherming van de consumenten en de ondernemingen, met specifieke aandacht voor de kmo’s, staat hierbij centraal.
Contactgegevens
-
- Lien Meurisse (NL)
-
Enkel voor journalisten
Tel.: 02 277 90 93
Gsm: 0477 55 50 83 - press@economie.fgov.be
-
- Etienne Mignolet (FR)
-
Seulement pour les journalistes
Tel : 02 277 86 74
Gsm : 0486 39 38 91 - press@economie.fgov.be
Kopieer link
https://news.economie.fgov.be/234612-evolutie-van-de-prijzen-en-marges-in-de-voedingskolomGerelateerde thema's
Gerelateerd nieuws
Een kater voor de Belgische wijnbouw in 2024
De Belgische wijnproductie daalde in 2024 met 64 %. Zo’n 20 % van de wijnboeren verloor zelfs praktisch hun volledige oogst door de slechte weersomstandigheden. Toch zet de groei van de sector door.
Recordaantal actieve kmo’s in België
België telde in 2023 ongeveer 1,167 miljoen actieve kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s). Dat is een stijging van 2,2 % ten opzichte van 2022.
AI in bedrijven: België in de kopgroep
België gaat voort met de invoering van artificiële intelligentie in bedrijven en e-governement. De uitrol van glasvezel en 5G blijft een uitdaging.
Screening buitenlandse investeringen: overzicht 2023-2024
De FOD Economie publiceert zijn eerste verslag over de screening van buitenlandse directe investeringen. Van de 68 aanmeldingen werden er 53 aanvaard. Geen enkele werd geweigerd.
Belgische economie veerkrachtig in gezondheids- en energiecrisis
De FOD Economie publiceert de 11e editie van zijn Boordtabel van het concurrentievermogen van de Belgische economie.